Bài Thơ Nam Quốc Sơn Hà

Nam Quốc sơn hà là bài bác thơ của tác giả Lý thường Kiệt. Tương truyền trong quá trình sục sôi chiến đấu cùng giặc ngoại xâm, Lý thường xuyên Kiệt đã sáng tác nên bài bác thơ này. Vào đêm khuya thanh vắng, ông sẽ ở trong thường thờ và chứa giọng đọc bài xích thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến quân giặc hoảng loạn. Về sau như lời bài xích thơ, quân cùng dân ta đã thắng lợi quân giặc.

Bạn đang xem: Bài thơ nam quốc sơn hà

*
Nam Quốc giang sơn là bài xích thơ của người sáng tác Lý hay Kiệt

Nam Quốc tổ quốc – bạn dạng tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc giang sơn (chữ Hán: 南國山河) là 1 bài thơ thất ngôn tứ tuyệt viết bởi văn ngôn ko rõ tác giả. Đây là bài xích thơ danh tiếng trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, được đánh giá là phiên bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam, khẳng định độc lập của nhà ráng quyền Đại Việt trên những vùng đất của mình. Bài bác thơ được đến là bài xích thơ thần , bởi thần gọi giúp Lê Hoàn chống quân Tống năm 981 cùng Lý thường Kiệt kháng quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại say sưa vào ngọn lửa yêu nước. Lý thường xuyên Kiệt hiện nay không đề xuất đứng bên trên đài tuyên ngôn tuy thế vẫn có thể tuyên bố hòa bình đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không tồn tại tên, tên gọi Nam quốc tô hà là vì những tín đồ biên soạn cuốn sách hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách vày Nhà xuất bạn dạng Văn học tập xuất bản năm 1976) để ra, mang từ tứ chữ đầu vào câu thơ thứ nhất của bài bác thơ này (Nam quốc tổ quốc Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại say sưa vào ngọn lửa yêu thương nước

Văn bản

Bài thơ nam giới quốc sơn hà có ít nhất là 35 dị phiên bản sách với 8 dị phiên bản thần tích. Thư tịch đầu tiên có chép bài xích thơ này là sách Việt điện u linh tập, song bạn dạng Nam quốc đất nước trong Việt năng lượng điện u linh tập không hẳn là bản được biết đến nhiều nhất, bạn dạng ghi trong Đại Việt sử cam kết toàn thư new là phiên bản được không ít người dân biết nhất. Đại Việt sử ký toàn thư là bộ bao gồm sử đầu tiên có ghi chép bài thơ này.

Bản ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc giang san Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước nam giới thì vua nước phái nam cai quản

Rõ ràng đang được phân chia tại sách trời

Cớ có tác dụng sao bầy giặc ngỗ ngược kia cho đây xâm phạm

Rồi trên đây chúng cất cánh sẽ thấy cùng nhận đem sự thua hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không tồn tại tên, tên gọi Nam quốc sơn hà là vì những fan biên soạn cuốn sách hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước phái nam ở,

Phân vị rạch ròi vẫn ghi vào sách trời.

Cớ sao phe cánh giặc bạo ngược đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, đang chuốc lấy thất tại rã tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, nam đế quản trị

Hiển nhiên vẫn định phận trên thiên thư

Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược cho xâm phạm

Mà chúng bay, coi ra, lại chịu bại ư?

Bản dịch của è cổ Trọng Kim:

Sông núi nước nam giới vua phái mạnh ở

Rành rành định phận sinh hoạt sách trời

Cớ sao người quen biết giặc sang xâm phạm

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.

Hãy thuộc lắng nghe bài thơ được đọc để vang vọng hào khí bất tỉnh trời hiện giờ nhé!

Lịch sử thành lập bài thơ phái mạnh Quốc tô Hà

Trong cuộc chiến tranh Tống–Việt lần vật dụng nhất

Theo sách Lĩnh phái mạnh chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không đúng Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng chứa quân xâm lấn nước Nam. Phía 2 bên đối lũy cùng thế cự cùng với nhau nghỉ ngơi sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy hai anh thần nhân nghỉ ngơi trên sông vái nhưng nói rằng bọn họ là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; nay xin thuộc nhà vua đánh giặc để cứu vãn sinh linh. Vua Lê Đại Hành thức giấc dậy ngay lập tức đốt mùi hương khấn mong thần giúp. Đêm ấy thấy một bạn dẫn đoàn âm binh áo trắng với một người dẫn đoàn âm binh áo đỏ trường đoản cú phía Bắc sông Như Nguyệt và lại cùng xông vào trại quân Tống mà đánh. Quân Tống tởm hoàng, thần nhân tàng hình bên trên không, to tiếng ngăm rằng:

“ phái nam quốc đất nước Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch nhận phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đấm đá lên nhau chạy tan, thảm bại mà về. Vua Lê Đại Hành trở về ăn mừng, truy tìm phong đến hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương lập miếu thờ trên ngã tía sông Long Nhãn, nhị là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu sống ngã tía sông Nguyệt. Đa số các nhà phân tích thống tốt nhất đề tên khuyết danh tác giả bài thơ. Riêng Lê to gan lớn mật Thát trong bài “Pháp Thuận và bài bác thơ thần nước nam giới sông núi” cho rằng người sáng tác bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các nhà nghiên cứu cách đây không lâu thống nhất ý kiến Nam quốc đất nước là bài xích thơ, xuất hiện thêm dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong chiến tranh Tống–Việt lần sản phẩm công nghệ hai

Theo sách Đại Việt sử ký kết toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu ngày tiết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), thương hiệu tự là Công Tài, người Y Chánh, Cung Châu , là tướng tá lĩnh, quan tiền viên bên Bắc Tống trong lịch sử vẻ vang Trung Quốc. Triệu huyết từng làm cho Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ xâm lược Đại Việt. Gần trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết bảo đảm biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, phù hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tấn công Đại Việt. Hai bên giao tranh sinh sống sông Như Nguyệt, một tối quân sĩ chợt nghe trong đền rồng Trương tướng tá quân bao gồm tiếng phát âm to rằng:

“Nam quốc giang san Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này đúng như lời thơ, Lý thường xuyên Kiệt đánh bại quân Tống.

Theo sách Việt năng lượng điện u linh – Chuyện Trương Hống cùng Trương Hát

 Thời phái nam Tấn Vương nhà Ngô đi tiến công dẹp Lý Huy ngơi nghỉ Long Châu, đóng quân ở cửa ngõ Phù Lan, đêm ngủ mộng thấy hai bạn kỹ vĩ, dung mạo khôi ngô đến giới thiệu nhà vua và xin trợ chiến. Bên vua hỏi danh tính, họ trả lời rằng chúng ta là anh em vốn fan Phù Lan, có tác dụng tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương vãi bị Lý phái nam Đế tấn công bại. Phái mạnh Đế có tác dụng lễ trọng ý mong cho họ làm cho quan; nhị em chối từ, trốn vào núi Phù Long, nam giới Đế những lần cho những người truy nã không được, bắt đầu treo ngàn đá quý cầu fan bắt. Hai anh em đều uống dung dịch độc nhưng chết. Thượng đế thương họ vô tội cho làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần hai sông Vũ Bình với Lạng Giang đến tận bên trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền trong chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương tỉnh giấc dậy bắt đầu đem tế với khấn thần phò trợ. Sau đó Nam Tấn Vương chiến hạ trận, bình kết thúc quân Tây Long vua không nên sứ phân tách chỗ lập đền rồng thờ, phần đa phong làm cho Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa sông Như Nguyệt. Còn em là tè Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa ngõ sông nam Bình.

Thời vua Nhân Tông nhà Lý, binh Tống phái mạnh xâm kéo cho biên cảnh; vua không nên Thái uý Lý hay Kiệt dựa bờ sông đóng cừ để thế thủ. Một tối kia quân sĩ nghe vào đền bao gồm tiếng ngâm lớn rằng:

“ Sông núi bên Nam phái nam đế ở

Phân minh trời định tại thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ sang trọng xâm phạm

Bọn bọn chúng rồi đây đã bại hư.”

Quả nhiên quân Tống chưa đánh đang tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông tua tóc chẳng sai.

Xem thêm:

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị hoàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, hơn 30 vạn quân đơn vị Tống (Trung Quốc) vì chưng Quách Quỳ lãnh đạo xâm lược Đại Việt (tên nước việt nam thời đó). Lý thường Kiệt lập phòng đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh cho sông Như Nguyệt thì bị chặn. Những trận quyết chiến khốc liệt đã xảy ra tại đây cơ mà quân Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng góp trại ngóng viện binh. Đang đêm, Lý thường Kiệt cho người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát sinh hoạt phía nam bờ sông Như Nguyệt, giả làm cho thần hiểu vang bài thơ trên. Nhờ vào thế niềm tin binh sĩ lên khôn xiết cao. Lý hay Kiệt liền mang đến quân vượt sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến, tấn công thẳng vào trại giặc. Phần vị bất ngờ, phần bởi vì sĩ khí quân Đại Việt đang lên, quân Tống kháng đỡ yếu ớt, số bị chết, bị thương sẽ hơn quá nửa. Lý thường Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hòa, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giữ lại vững lãnh thổ nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa nhì câu thơ cuối và đối tượng người dùng của bài thơ

Trong câu thơ cuối của bài xích thơ nam giới quốc đánh hà bao gồm đại trường đoản cú nhân xưng ngôi trang bị hai số các “nhữ đẳng” 汝等. Vào các bạn dạng dịch thơ của bài xích thơ này từ bỏ nhữ đẳng đều được dịch là chúng bay hoặc chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ cùng Nguyễn tô Phong “nhữ đẳng” 汝等 trong câu thơ cuối của bài thơ nam giới quốc sơn hà là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người tiêu dùng của bài bác thơ là quân Đại Việt, không hẳn quân Tống, ý của nhị câu thơ cuối của bài thơ là lý do quân giặc cho xâm phạm mà những ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu thất bại.

Nam quốc đánh hà

Nam quốc đất nước Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam giới thì vua nam giới ở,

Cương giới sẽ ghi rành rành làm việc trong sách trời.

Cớ sao bè cánh giặc bạo ngược tê dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy hóng xem, thế nào thì cũng chuốc đem bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt. Lý thường Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh cho sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây dẫu vậy quân Tống không sao vượt được phòng con đường Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý hay Kiệt cho tất cả những người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, ở phía phái mạnh bờ sông, giả có tác dụng thần gọi vang bài thơ trên. Nhờ vào thế niềm tin binh sĩ lên vô cùng cao. Lý thường Kiệt liền mang lại quân quá sông, tổ chức một trận quyết chiến tấn công thẳng vào trại giặc. Phần bởi vì bất ngờ, phần bởi vì sĩ khí quân Việt đã lên, quân Tống phòng đỡ yếu ớt ớt, số bị chết, bị thương đang quá nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hoà, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, duy trì vững giáo khu Đại Việt. Một trong những nhận định xem bài thơ này là bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này nằm trong truyền thuyết thần thoại về hai đồng đội Trương Hống, Trương Hát. Tài giỏi liệu gắn truyền thuyết này với Lý thường Kiệt trong trận chiến chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt năng lượng điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được rất nhiều sách sử khác như Đại Việt sử cam kết toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những khi đó, sách Lĩnh nam chích quái quỷ (Trần cố kỉnh Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết thần thoại này với trận chiến chống quân Tống lần trước tiên thời tiền Lê của Lê Đại Hành năm 981, với câu chữ như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ trên thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước phái nam thì vua nam giới ở.

Thượng đế đang định như vậy trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại sắp tới đây xâm lược,

Gươm sáng vẫn chém hết những ngươi rã tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài xích thơ còn có khoảng rộng 30 dị phiên bản được chép trong số sử với sách khác nhau. Tiêu đề bài bác thơ do nhóm biên soạn Hợp tuyển thơ văn nước ta thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, phái nam Trân

“Núi sông nam giới Việt vua nam ở,

Vằng vặc sách trời chia xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm đến đây?

Chúng mày nhất định cần tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước nam Việt gồm vua nam giới Việt,

Trên sách trời phân tách biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây cất cánh sẽ tung tành mang lại coi.”

Dị bản

“Nam quốc đất nước nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch dìm thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong cha tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua nam giới ở,

Rành rành định phận trên sách trời.

Cớ sao đồng minh giặc quý phái xâm phạm?

Chúng bay sẽ ảnh hưởng đánh tơi bời.”

Nam Quốc sơn Hà đó là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài xích thơ vang lên khiến ý chí phòng giặc của người việt nam sục sôi và quân giặc hoảng sợ. Dù qua từng nào năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn đấy vang vọng trong lời bài thơ. Nam Quốc tô Hà chủ yếu là bản tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam.